Kleine kwaaltjes kun je vaak prima thuis behandelen. Maar welke medicijnen en hulpmiddelen zijn handig om in huis te hebben? NU.nl vraagt apotheker Chuck van de Cappelle advies over de thuisapotheek.

Iedereen heeft wel een medicijnkastje of een andere plek in huis waar zelfzorgmiddelen worden bewaard. Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat 95 procent van de 4.700 respondenten paracetamol in huis heeft, 45 procent ibuprofen, 26 procent neusspray en 24 procent antidiarreemiddelen.

Een uitgebreide huisapotheek is volgens Van de Cappelle, apotheker in Utrecht en secretaris van de Vereniging van Jonge Apothekers, niet noodzakelijk. "Middelen zijn beperkt houdbaar en wellicht heb je ze wel helemaal nooit nodig. Zonde dus om aan te schaffen."

Onmisbaar in de medicijnkast: paracetamol

"Naast eventuele medicijnen die je op recept hebt gekregen, is het wel goed om paracetamol binnen handbereik te hebben", vertelt Van de Cappelle.

Paracetamol is eerste keus als pijnstiller en koortsremmer. Veel mensen hebben echter ook ibuprofen in huis. "Ibuprofen is op veel plaatsen te koop, maar is niet zonder risico", legt Van de Cappelle uit. "Er is onder meer kans op maagschade en maagbloedingen. Vooral bij ouderen."

Ook gaat ibuprofen niet samen met bepaalde medicijnen, bijvoorbeeld middelen tegen een hoge bloeddruk. "Paracetamol heeft in vergelijking met ibuprofen relatief weinig bijwerkingen en weinig interacties met andere geneesmiddelen", aldus de apotheker.

Je mag drie keer per dag twee tabletten 500 milligram paracetamol innemen. Van de Cappelle: "Helpt dit niet voldoende, dan is ibuprofen een optie, maar overleg bij voorkeur met de huisarts of apotheek over het gebruik ervan."

Vrij verkrijgbare maagtabletten lijken eveneens onschuldig, maar gaan niet altijd samen met andere geneesmiddelen. "Als je maagtabletten tegelijkertijd met bepaalde antibiotica inneemt, wordt het antibioticum niet goed opgenomen", zegt de apotheker.

Maagtabletten in huis als je weleens last van je maag hebt, vindt hij prima. "Maar overleg wel met de apotheek als je daarnaast andere medicijnen gebruikt. Dit geldt eigenlijk voor alle zelfzorgmiddelen."

Paracetamol is de eerste keuze als pijnstiller of koortsremmer. (Foto: 123RF)

Welke neusspray gebruik je waarvoor?

Neusspray is ook een populair zelfzorgmiddel. Er zijn grofweg twee soorten: de fysiologische zoutoplossing, en xylometazoline neusspray. "Een spray met fysiologisch zout spoelt de neus en de neusbijholten schoon, en kun je zo lang gebruiken als je wil."

Met xylometazoline neusspray moet je oppassen dat je het niet langer dan een week gebruikt, aldus Van de Cappelle. "Het zorgt ervoor dat de kleine bloedvaatjes samentrekken, waardoor er minder vocht kan uittreden en het slijmvlies slinkt. Je kunt er echter afhankelijk van worden. Zonder de spray zwellen je slijmvliezen op en heb je spray nodig om het weer te laten slinken."

Medicijnen die onmisbaar zijn in de 'thuisapotheek'

  • Paracetamol
  • Fysiologische zoutoplossing (neusspray)
  • Oral rehydration solution (ORS)
  • Anti-jeukmiddel
  • Koortsthermometer
  • Ontsmettingsmiddel
  • Pleisters
  • Steriele gaasjes
  • Verband
  • Verbandschaar
  • Pincet
  • Hot cold pack
  • Tekenkaart

Fysiologische zoutoplossing past volgens hem beter in de thuisapotheek, xylometazoline neusspray niet. "Schaf xylometazoline neusspray aan als je vindt dat je het nodig hebt. Let er ook op dat dit soort producten eenmaal geopend niet lang houdbaar zijn."

Deze middelen hoef je niet op voorraad te hebben

Hetzelfde geldt voor hoestdrank. "Er zijn verschillende soorten hoest, zoals een prikkelhoest of een vastzittende hoest. Het is daarom niet handig om hoestdrank op voorraad te hebben thuis, maar laat je adviseren welke soort je op dat moment het beste kan gebruiken", vertelt Van de Cappelle. "Overigens pakt een hoestdrank niet de oorzaak aan, het verlicht alleen de klachten."

Antidiarreemiddelen zijn volgens hem vooral handig als je op reis bent en geen toegang hebt tot een toilet. "Bij een infectie wil je de bacterie zo snel mogelijk uit je lijf hebben. Met een antidiarreemiddel gebeurt dat juist niet", vertelt hij.

Thuis raadt de apotheker daarom af om middelen tegen diarree te slikken. "ORS, een mengsel van zouten en druivensuiker, kan geen kwaad om in huis te hebben en te gebruiken als je diarree hebt."

Antidiarreemiddelen zijn vooral handig als je op vakantie bent en geen toegang hebt tot een toilet. (Foto: 123RF)

Wat je wél in huis moet hebben

Zeker als je kinderen hebt, is het handig om iets in huis te hebben tegen jeuk, voor insectenbeten of eikenprocessierups. "Er zijn verschillende soorten, die de huid koelen of verdoven", aldus Van de Cappelle. "Deze zijn veilig te gebruiken en kunnen weinig kwaad."

Een koortsthermometer is een must, vindt hij. "De ouderwetse staafthermometer is het nauwkeurigst, een oorthermometer gemakkelijker in gebruik. Let er bij een oorthermometer wel op dat je hem goed richt. Hij meet namelijk de temperatuur van het trommelvlies."

“Een complete EHBO-doos aanschaffen is een optie, maar je zou de onderdelen ook gewoon los kunnen kopen.”
Chuck van de Cappelle, apotheker

Verder goed om in de thuisapotheek te hebben: een EHBO-setje, met in ieder geval ontsmettingsmiddel om kleine wondjes na het schoonspoelen te ontsmetten, een pakje pleisters, steriele gaasjes, verband en een verbandschaar, een pincet en een hot cold pack om pijn en zwelling bij kleine blessures te verminderen. Blarenpleisters en zwaluwstaartjes (hechtstrips) kunnen handig zijn, maar niet noodzakelijk, vindt Van de Capelle.

"Een complete EHBO-doos aanschaffen is een optie", zegt de apotheker. "Maar je zou de onderdelen ook gewoon los kunnen kopen." Overigens blijken veel EHBO-dozen niet aan de richtlijnen van Het Oranje Kruis te voldoen.

Als laatste tipt de apotheker de tekenkaart. "Vroeger werd de tekenpincet of -tang veel verkocht. Tegenwoordig is er een tekenkaart van het formaat creditcard verkrijgbaar. Er zit een inkeping in waarmee je de teek in zijn geheel uit de huid kunt halen. De kaart kun je handig in je portemonnee bewaren."