Wie veel in Duitsland en Oostenrijk onderweg is, weet dat er bij file een zogeheten Rettungsgasse voor hulpdiensten wordt gecreëerd. Hierdoor kunnen zij via de vrije strook in het midden van de rijbaan sneller bij een ongeval zijn. In Nederland wordt daarvoor de vluchtstrook gebruikt, maar lang niet altijd. Wat zijn de regels?

Om de vluchtstrook te kunnen gebruiken, moet deze er ook daadwerkelijk zijn. Soms is hier geen ruimte voor, terwijl in andere gevallen de vluchtstrook als spitsstrook gebruikt wordt. Op deze locaties zullen de hulpdiensten en andere voorrangsvoertuigen gebruikmaken van het midden van de rijbaan. Door middel van borden worden automobilisten hierop geattendeerd.

In Duitsland en Oostenrijk wordt het principe van de Rettungsgasse al sinds 2012 gehanteerd, met hoge boetes voor het hinderen van hulpdiensten. De afgelopen jaren stak het debat hierover zo nu en dan de kop op in Nederland, ook bij hulpdiensten.

Volgens de ANWB hadden de hulpdiensten in het oosten van het land liever gezien dat we hier het Duits-Oostenrijkse voorbeeld zouden volgen, terwijl men elders in Nederland toch vooral de vluchtstrook wilde blijven gebruiken. Uiteindelijk is unaniem besloten alleen de vluchtstrook te gebruiken, tenzij deze ontbreekt of in gebruik is als spitsstrook.

Op veel plekken in Nederland doet de vluchtstrook dienst als spitsstrook. (Foto: AutoWeek)

Rechts erlangs, of door het midden?

Ondanks de laatstgenoemde regel kan het voorkomen dat er ondanks de beschikbaarheid van een vluchtstrook toch gebruik wordt gemaakt van het midden van de rijbaan, zoals vorige maand op het laatste deel van de A44 bij Wassenaar. De eerste brandweerauto kwam via een Rettungsgasse aan, terwijl zijn collega een paar minuten later via de vluchtstrook aan kwam rijden.

Volgens de woordvoering van de korpsleiding, die overigens niet bekend was met het voorval, had de bestuurder van de eerste brandweerauto mogelijk kennis van de regio, aangezien de vluchtstrook op dat deel van de A44 voor de stoplichten overgaat in de afslag naar rechts, Wassenaar in. Bovendien wordt de vluchtstrook eerder op dat traject onderbroken door de brug over de Rijn.

In oktober reed de ene brandweerauto over de vluchtstrook van de A44, de ander door het midden. (Foto: Pro Shots)

Bestuurder bepaalt

Het is immers zo dat in dergelijke situaties of bij een te smalle vluchtstrook de bestuurder van een voertuig van de hulpdiensten, mits onderweg met optische signalen en geluidssignalen, zelf kan bepalen of hij of zij gebruikmaakt van de vluchtstrook of van het midden van de rijbaan.

Dit is overigens niet wettelijk vastgelegd, maar onderdeel van een brancherichtlijn op basis van het Richtinggevend Kader Bijzondere Verkeersbevoegdheden van het Instituut Fysieke Veiligheid, aldus de korpsleidingwoordvoering.

Optische signalen en geluidssignalen zijn een vereiste om te passeren. (Foto: Hollandse Hoogte)